Już po ogłoszeniu wyników niedawnych wyborów, można było spodziewać się, że banki zapłacą nowy podatek. Wcześniejsze zapowiedzi zwycięskiej partii, nie dotyczyły opodatkowania zakładów ubezpieczeń. Dlatego projekt ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych, wywołał w środowisku ubezpieczeniowym jeszcze większe zdziwienie, niż niedawna dymisja Prezesa PZU.

Zasady podatku naliczanego od aktywów ubezpieczycieli, nie zostały jeszcze zaakceptowane przez Sejm, Senat i Prezydenta. Jeżeli proponowane rozwiązania nie ulegną zmianie, to kilku wiodących ubezpieczycieli będzie miało nowy kłopot.

Banki mają być niżej opodatkowane niż sektor ubezpieczeń

Projekt ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych, jest już dostępny dla wszystkich internautów. Dlatego możemy sprawdzić, jakie zasady opodatkowania ubezpieczycieli, obecnie proponuje Prawo i Sprawiedliwość. Zgodnie ze wspomnianym projektem, nowa danina na rzecz Skarbu Państwa ma obciążać:

  • krajowe zakłady ubezpieczeń
  • krajowe zakłady reasekuracji
  • oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń i zagranicznych zakładów reasekuracji
  • główne oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń i zagranicznych zakładów reasekuracji

Jak widać, działalność formie oddziału zagranicznej firmy, nie ochroni ubezpieczyciela przed podatkiem. Ta danina ma być naliczana od nadwyżki aktywów przekraczającej 4 mld zł. Ubezpieczyciele posiadający mniejsze aktywa (≤ 4 mld zł), w ogóle nie zapłacą nowego podatku. Będzie on naliczany w cyklu miesięcznym, jako 0,05% aktualnej wartości aktywów (0,05% podstawy podatku). Trzeba zwrócić uwagę, że ubezpieczyciele w przeciwieństwie do banków, nie będą mogli pomniejszyć podstawy opodatkowania o odliczenia przewidziane w ustawie. Roczna składka dla firm ubezpieczeniowych wyniesie 0,60% wartości aktywów. W przypadku banków i SKOK-ów, analogiczna wartość to 0,39%. Zarówno kredytodawcy, jak i ubezpieczyciele nie będą mogli zaliczyć nowego podatku do kosztów uzyskania przychodu (patrz art. 13 projektu ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych). Warto nadmienić, że przyjęcie takiego samego limitu aktywów niepodlegających opodatkowaniu dla banków i ubezpieczycieli (4,0 mld zł), jest dość dyskusyjnym rozwiązaniem. Dane KNF-u wskazują bowiem, że przeciętny kredytodawca ma większe aktywa (3,5 mld zł w 2014 r.), niż statystyczny ubezpieczyciel (3,0 mld zł).

Nowy podatek zapłacą tylko wiodące firmy ubezpieczeniowe

Wyniki finansowe ubezpieczycieli z całego 2015 r. są jeszcze niedostępne, a część zakładów nie podaje kwartalnych informacji o stanie swoich finansów. Dlatego potencjalne skutki wprowadzenia nowego podatku, możemy sprawdzić na podstawie danych z 2014 r. W tym celu trzeba przyjąć założenie, że wartość aktywów spółki miała taki sam poziom w każdym miesiącu. Jeżeli nieco uprościmy analizę, to okaże się, że w 2014 r. nowego podatku nie uniknęłoby przynajmniej czterech ubezpieczycieli (patrz poniższa tabela). Mowa o Grupie PZU, TUiR WARTA, STU Ergo Hestia i OPEN LIFE TU ŻYCIE. Pozostałe firmy w 2014 r. miały sumę aktywów zbliżona do 4 mld zł albo znacznie mniejszą od tej kwoty.

Poniższe zestawienie dotyczy dwunastu z prawie sześćdziesięciu firm ubezpieczeniowych, które działają w Polsce. Na jego podstawie można jednak wywnioskować, że nowy podatek obciąży tylko największych ubezpieczycieli. Gdyby taką daninę wprowadzono w 2014 roku, to Grupa PZU musiałaby przekazać do budżetu nie więcej niż 184 mln zł. Podatek byłby nieco mniejszy od wartości wynikającej ze skonsolidowanego sprawozdania Grupy PZU. Warto pamiętać, że wspomniana grupa o aktywach wynoszących prawie 35 mld zł (2014 r.), zajmuje się nie tylko działalnością ubezpieczeniową w Polsce.
Na uwagę zasługuje również sytuacja Open Life TU Życie. Gdyby podatek ubezpieczeniowy wprowadzono już w 2014 roku, to wspomniana spółka utraciłaby prawie 70% rocznego zysku. Taki niekorzystny scenariusz, po wdrożeniu nowego podatku może dotyczyć firm, które mają niską rentowność i relatywnie dużą sumę aktywów.

Wysokości podatku, który ubezpieczyciele musieliby zapłacić w 2014 r.

Nazwa ubezpieczycielaSuma aktywów na koniec 2014 r.Podatek w skali roku dla podanej sumy aktywówZysk netto ubezpieczyciela w 2014 r.Udział nowego podatku w zysku netto z 2014 r.
Grupa PZU34,630 mld zł< 183,779 mln zł2 636,73 mln zł< 6,97%
TUiR WARTA S.A.9,033 mld zł30,198 mln zł279,42 mln zł10,81%
STU Ergo Hestia S.A.7,170 mld zł19,017 mln zł111,15 mln zł17,11%
OPEN LIFE TU ŻYCIE S.A.7,081 mld zł18,483 mln zł26,88 mln zł68,77%
AXA ŻYCIE TU S.A.4,100 mld zł0,600 mln zł18,54 mln zł3,24%
TUnŻ WARTA S.A.3,706 mld zł0,00 mln zł27,73 mln zł0,00%
TU EUROPA S.A.3,205 mld zł0,00 mln zł137,00 mln zł0,00%
TUiR ALLIANZ POLSKA S.A.3,158 mld zł0,00 mln zł154,70 mln zł0,00%
TU na ŻYCIE EUROPA S.A.2,667 mld zł0,00 mln zł26,00 mln zł0,00%
COMPENSA TU S.A. Vienna Insurance Group2,097 mld zł0,00 mln zł80,32 mln zł0,00%
UNIQA TU S.A.2,018 mld zł0,00 mln zł21,62 mln zł0,00%
STUnŻ ERGO HESTIA S.A.1,870 mld zł0,00 mln zł23,19 mln zł0,00%

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych ubezpieczycieli oraz projektu ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych

Część kosztów podatkowych zostanie przerzucona na klientów

Wielu klientów firm ubezpieczeniowych obawia się, że wprowadzenie nowego podatku, będzie skutkowało wzrostem cen polis. Autorzy ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych uważają, że ten efekt nie powinien być dotkliwy dla konsumentów. Taka opinia została uzasadniona czysto teoretyczną tezą. Mówi ona, że podatki bezpośrednie (np. majątkowe i dochodowe) trudno „przerzucić” na klienta, gdyż nie zostały bezpośrednio zawarte w cenie usługi. Jeżeli ubezpieczyciele będą jednak próbowali zrekompensować sobie koszty podatku poprzez podwyżkę składek, to do akcji ma wkroczyć Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Niestety autorzy projektu ustawy nie podali, na czym miałyby dokładnie polegać działania UOKiK-u. Wydaje się, że w praktyce efekty nowego podatku od ubezpieczycieli będą inne, niż teoretyczne założenia. W przypadku takich nierentownych produktów jak np. polisy OC i polisy Autocasco, ubezpieczyciele mogą łatwo uzasadnić kolejne podwyżki składek. Warto nadmienić, że Komisja Nadzoru Finansowego niedawno zarekomendowała takie rozwiązanie firmom sprzedającym polisy komunikacyjne.

Sprawdź, jakie czynniki przede wszystkim wpływają na cenę OC: